Relacja z konferencji naukowej pt. Państwa upadłe/dysfunkcyjne i ich destabilizujący wpływ na stosunki międzynarodowe …

Relacja z konferencji naukowej pt. Państwa upadłe/dysfunkcyjne i ich destabilizujący wpływ na stosunki międzynarodowe …

22.04.2014. W dniu 8 kwietnia na Uniwersytecie Jagiellońskim odbyła się konferencja naukowa pt. Państwa upadłe/dysfunkcyjne i ich destabilizujący wpływ na stosunki międzynarodowe w wymiarze regionalnym i globalnym. Konferencja została zorganizowana przez Instytut Nauk Politycznych i Stosunków Międzynarodowych UJ.

 

Konferencja została podzielona na dwa panele, podczas których swoje referaty wygłosili pracownicy i doktoranci UJ oraz zaproszeni goście. Wśród prelegentów byli m.in. współpracownicy PCSA. Wszystkie wystąpienia odnosiły się do problemu państw dysfunkcyjnych i prób ich naprawy. Spotkanie stanowiło także okazję do dyskusji nad stosowaną terminologią oraz metodami, za pomocą których można badać dysfunkcyjność państw. Konferencja miała na celu również promocję dwóch ostatnio wydanych publikacji pod. redakcją dr. hab. Roberta Kłosowicza, prof. UJ (informacje na temat książek tutaj i tutaj), będących rezultatem zrealizowanego projektu.

 

Pierwszy referat wygłosił prof. Kłosowicz, który mówił przede wszystkim o dysfunkcyjności państw afrykańskich, spuściźnie kolonializmu, złych rządach i podziałach wewnętrznych, problemach demograficznych, a także specyfice badań w Afryce i problemach metodologicznych (np. jak porównywać kraje afrykańskie). Prof. Kłosowicz podkreślił, że Afryka jest kontynentem, na którym znajduje się najwięcej państw dysfunkcyjnych na świecie, a zarazem obszarem, na którym można zaobserwować efekt domina, tj. szybkiego rozprzestrzeniania się dysfunkcyjności państw – przykładem mogą być tereny środkowej Afryki. Kolejne dwa referaty dotyczyły państw dysfunkcyjnych na Bliskim Wschodzie i w Azji Środkowej (referat dr. Wojciecha Michnika) oraz w Ameryce Łacińskiej (referat dr. Karola Derwicha). Następny referat wygłosiła dr Małgorzata Zachara, która przybliżyła słuchaczom problem handlu bronią i militaryzacji państw dysfunkcyjnych. Dr Zachara mówiła również o roli mocarstw światowych i braku konkretnych decyzji odnośnie ograniczenia handlu bronią, zwłaszcza w państwach, które są głównymi donatorami pomocy rozwojowej. Ostatni referat w pierwszym panelu przygotowała dr Adriana Łukaszewicz, reprezentująca Uniwersytet Warszawski, która przedstawiła problem land grabbingu, tj. wykupywania olbrzymich obszarów rolnych przez międzynarodowych kontrahentów. Dr Łukaszewicz przytoczyła m.in. casus Madagaskaru, którego władze chciały wydzierżawić firmie Daewoo na 99 lat połowę państwowych ziem (w tym park narodowy), do czego jednak nie doszło na skutek protestów lokalnych społeczności.

 

Drugi panel rozpoczęło wystąpienie mgr Huberta Dutkiewicza, który przedstawił prawnomiędzynarodowe argumenty na rzecz ujednolicenia terminologii stosowanej w badaniach nad państwami dysfunkcyjnymi/upadłymi. W kolejnym referacie mgr Joanna Mormul omówiła działalność najważniejszych think tanków i organizacji międzynarodowych zajmujących się problematyką dysfunkcyjności państw, w tym m.in.: Funduszu na Rzecz Pokoju i Banku Światowego. W dalszej części głos zabrał mgr Piotr Szafruga, który przybliżył problem nadbrzeżnych państw dysfunkcyjnych jako zagrożeń dla środowiska morskiego. Poruszył on m.in. kwestię walki z piractwem w Rogu Afryki i Zatoce Gwinejskiej. Następny referat zaprezentowała mgr Aleksandra Zdeb, która skupiła się na przedstawieniu jednego z podejść do procesu odbudowy państwa – modelu konsocjonalnego, a także specyfice state-building państw głęboko podzielonych. W kolejnym referacie, mgr Monika Różalska wskazała najważniejsze działania społeczności międzynarodowej na rzecz naprawy państw dysfunkcyjnych w wymiarze gospodarczym i społecznym. Później swój referat wygłosił dr Paweł Ścigaj, który omówił najważniejsze problemy metodologiczne w badaniu państw dysfunkcyjnych. Jednym z tych problemów jest zdaniem dr. Ścigaja tzw. błąd kolistości, czyli nierozłączność tego, co prowadzi do dysfunkcyjności i tego, co jest jej rezultatem. Ostatnie wystąpienie w panelu należało do mgr Krzysztofa Tlałki, który przedstawił międzynarodowe wysiłki polityczne i wojskowe na rzecz stabilizacji państw dysfunkcyjnych jako przykład podając proces stabilizacji Somalii.

 

Po obydwu panelach organizatorzy zaplanowali czas na dyskusję.

 

Monika Różalska