Libia: Wewnętrzny spór o ropę

Libia: Wewnętrzny spór o ropę

10.01.2014. Eksport ropy naftowej z Libii spada, co wywołuje negatywne skutki na światowych rynkach tego surowca. Furtkę dla chętnych odbiorców starają się otworzyć separatyści, którzy nie uznają zwierzchnictwa Trypolisu. 

 

"Ogłaszamy, że pragniemy handlować surowcem [naftowym] po tym, jak rząd nie spełnił naszych żądań" – powiedział Abd Rabou al-Barassi, przewodniczący biura wykonawczego "Regionalnego Rządu Cyrenajki". Autorzy oświadczenia, mający w rękach dwa kluczowe z logistycznego i infrastrukturalnego punktu widzenia libijskie porty, oferują zagranicznym kompaniom sprzedaż ropy po alternatywnym koszcie 90 dolarów za baryłkę. 

 

Władze w Trypolisie grożą, że będą zrywać współpracę z firmami, które zgodziłyby się na taki układ. Premier Ali Zeidan posunął się nawet do stwierdzenia, że tankowce przybijające do zbuntowanych wschodnich portów mogą zostać ostrzelane i zatopione przez libijską marynarkę wojenną. W poniedziałek, 6 stycznia, rząd wydał rozkaz otwarcia ognia ostrzegawczego niedaleko zbliżającego się do libijskiego wybrzeża maltańskiego tankowca, celem skłonienia go do zmiany kursu. 

 

Rząd separatystów w Cyrenajce zbywa jednak te groźby. "Będziemy ochraniać tankowce zabierające surowiec z Sydry od momentu ich wkroczenia na wody terytorialne Libii, aż do opuszczenia ich przez nie" - oznajmił al-Barassi. Brytyjski Financial Times podał we wtorek, że znana jest mu treść listu autorstwa "oficjalnego rządu Cyrenajki", przekazanego największym światowym koncernom naftowym. Zawarta jest w nim obietnica zapewnienia wszelkich środków bezpieczeństwa dla statków wywożących ropę ze wschodniej części kraju. Adresaci podchodzą jednak do sprawy ostrożnie, wskazując na brak zdolności przeprowadzania operacji morskich przez niepodporządkowane milicje.

 

Samozwańczy rząd, który używa nazwy historycznej prowincji cesarstwa rzymskiego, ma swoje korzenie w rebelii z 2011 r. Jego liderem jest Ibrahim Jadran, były bojownik walczący z siłami pułkownika Kadafiego i były dowódca Libijskiej Służby Ochrony Naftowej, zajmującej się pilnowaniem i strzeżeniem bezpieczeństwa we wszystkich placówkach sektora naftowego. Latem 2013 roku Jadran, wraz z wiernymi mu oddziałami, wypowiedział posłuszeństwo Trypolisowi i doprowadził do zajęcia największych portów na wschodzie kraju, w Sydrze i Ras Lanuf. 3 listopada tego samego roku, ogłoszona została deklaracja powołania "regionalnego rządu" jako alternatywy dla słabej władzy centralnej. 

 

Jak donosi wspomiana brytyjska gazeta, informacje ujawnione rok temu przez amerykański Departament Stanu oraz kanadyjski The National Post łączą przywódcę rządu Cyrenajki z byłym oficerem izraelskich służb specjalnych, Alim Ben-Menashe, któremu swojego czasu przypisywano kluczową rolę w głośnej sprzedaży amerykańskich technologii wojskowych do Iranu (afera Iran-Contras). Zgodnie z nimi, Ibrahim Jadran miał wynająć w Montrealu firmę, której właścicielem jest pan Ben-Menashe, która z kolei miała zająć się lobbowaniem rządów Stanów Zjednoczonych i Federacji Rosyjskiej, by te poparły projekt autonomii Cyrenajki. Jak podają ujawnione dokumenty, firma miała "wpływać na politykę USA w kierunku bezpieczeństwa i governance w Libii i Cyrenajce, w tym promowania pokojowych rozwiązań politycznych sporów oraz federalizmu."

 

Pogłębiający się kryzys władzy w Libii wpływa bardzo negatywnie na wskaźniki ekonomiczne tego kraju. W ciągu ostatnich siedmiu miesięcy eksport libijskiej ropy spadł z poziomu 1,5 miliona do 250 tysięcy baryłek dziennie. Trypolis obiecuje jednak zwiększyć podaż surowca w związku ze wznowieniem w październiku zeszłego roku wydobycia na polach El Sharara, zlokalizowanych na pustyni Murzuq (zachodnia Libia). Są one w stanie dostarczać do 350 tysięcy baryłek na dzień. Pierwsza dostawa ropy z El Sharary do kontrolowanego przez oficjalny rząd portu Zawiya przewidywana jest na 10-12 stycznia br. 

 

Na podstawie: ft.com, reuters.com, presstv.ir

Zdjęcie: Flaga historycznego Emiratu Cyrenajki, używana obecnie przez separatystyczny rząd. Za: wikipedia.org

 

Daniel Dyduk